Rozwój Ruchowy Dziecka
METODA DOBREGO STARTU MARTY BOGDANOWICZ
Oryginalna wersja tej metody powstała we Francji i nosiła nazwę Le Bon Départ, co można przetłumaczyć jako „dobry start” lub „dobry początek”. Jej nazwa podkreślała zastosowanie programu w przygotowaniu dzieci do nauki czytania i pisania.
W Polsce Marta Bogdanowicz opracowała modyfikację tej metody zachowując jednak jej ogólną ideę i kilka jej technik. Nazwała ją Metodą Dobrego Startu.
Założeniem tej metody jest jednoczesne rozwijanie funkcji językowych, funkcji spostrzeżeniowych:
-
wzrokowych,
-
słuchowych,
-
dotykowych,
-
kinestetycznych (czucie ruchu)
-
i motorycznych oraz współdziałania między tymi funkcjami czyli integracji percepcyjno-motorycznej.
Są to funkcje, które leżą u podstaw złożonych czynności czytania i pisania. Metoda ta może być wykorzystywana w pracy z dziećmi o prawidłowym rozwoju- w celu stymulowania go, jak i z dziećmi o zaburzonym rozwoju – w celu rehabilitacji zaburzeń rozwojowych.
Cele Metody Dobrego Startu
-
przygotowanie dzieci do czytania i pisania
-
kształtowanie mowy
-
poznawanie liter i cyfr uczenie rysowania
Marta Bogdanowicz opracowała trzy podstawowe formy MDS:
1. „Piosenki do rysowania” – dla najmłodszych dzieci w celu wspierania ich rozwoju,
2. „Piosenki i znaki” – dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym w celu
przygotowania do nauki pisania i czytania, a w szczególności dla dzieci 6-7 letnich
w klasach „0”,
3. „Piosenki i litery” – dla uczniów rozpoczynających naukę czytania i pisania w klasie
„0” i „I” oraz dla uczniów dyslektycznych, a w szczególności :
-
dla uczniów z klas „0” i „I” w celu polisensorycznego uczenia się 22 liter ;
-
dla uczniów klas „I” w celu polisensorycznego uczenia się specyficznie polskich liter ;
-
dla uczniów „ryzyka dysleksji” i uczniów dyslektycznych ;
-
dla starszych uczniów, którzy mają trudności w nauce czytania i pisania.
Metodę Dobrego Startu stosuje się:
w celu wspomagania rozwoju dzieci w wieku przedszkolnym od trzeciego roku życia;
-
w ramach przygotowania dzieci do podjęcia nauki szkolnej;
-
w celu zapobiegania lub minimalizowania niepowodzeń szkolnych u dzieci z ryzykiem dysleksji;
-
w okresie podjęcia nauki czytania i pisania przez uczniów klasy I;
-
w celu przygotowania i nauczenia dzieci leworęcznych pisania lewą ręką;
-
w celu usprawniania motoryki małej i dużej.
Wybrane artykuły
-
Zajęcia wprowadzające: ćwiczenia orientacyjno- porządkowe , nauka piosenki, zabawa "zagadki językowe".
2. Zajęcia właściwe: ćwiczenia ruchowe, ćwiczenia ruchowo- słuchowe, ćwiczenia
ruchowo- słuchowo- wzrokowe.
3. Zajęcia końcowe.
STRUKTURA ZAJĘĆ PROWADZONYCH MDSJEST NASTĘPIUJĄCA
ZAJĘCIA WPROWADZAJĄCE
-
Ćwiczenia orientacyjno- porządkowe zaczynamy od ćwiczeń koncentracji uwagi w schemacie ciała i przestrzeni. Mogą mieć one formę powitań i zabawy ruchowej. Dzieci uczą się rozróżniać i nazywać części ciała np. ramię, łokieć, brwi. Dzieci nieco starsze witają się prawym kolanem, lewym łokciem. Ćwiczenia stwarzają okazję do utrwalania orientacji w przestrzeni, odróżniania kierunków: prawo- lewo, góra- dół, nad obok. Następnie dzieci uczą się nowej piosenki, która będzie towarzyszyła dalszym zajęciom. W rozmowie z nauczycielem omawiana jest jej treść, wyjaśniane są trudne słowa. Daje to sposobność do rozwijania mowy dziecka. Kolejnym etapem jest zabawa w "zagadki językowe", nauczyciel wykorzystuje tekst piosenki do rozwijania kompetencjom językowych.
CZĘŚĆ WŁAŚCIWA
-
Zawiera ona trzy rodzaje ćwiczeń: ćwiczenia ruchowe, ćwiczenia ruchowo- słuchowe, ćwiczenia ruchowo- słuchowo- wzrokowe. Ćwiczenia ruchowe: jest to zabawa ruchowa nawiązujące do treści piosenki. Zaczynamy od kształcenia ruchów całego ciała (motoryka duża), a następnie prowadzimy usprawnienia ruchów ręki (motoryka mała).
ĆWICZENIA RUCHOWO - SŁUCHOWE
-
W ćwiczenia te zaangażowane są dwa analizatory: kinestetyczno- ruchowy i słuchowy. Dzieci wystukują rytm śpiewanej piosenki na bębenku, na woreczkach z sypkim materiałem. Ćwiczenia te, to ruchy wykonywane jedną ręką- dominującą: pięścią, dłonią, palcami, a następnie ręką nie dominującą również: pięścią, dłonią, palcami, wreszcie łokciem, i całe ciało, w rytm śpiewanej piosenki. Ćwiczenia te są wykonywane początkowo w tym samym miejscu, a potem w różnych układach przestrzennych. Używamy tu takich pomocy jak: sznurki, gumy, wstążki, szarfy, chusteczki, balony i instrumenty muzyczne i przedmioty, które mogą te instrumenty zastąpić, np. plastikowe butelki., kubki lub zakrętki do słoików. Dzieci najpierw wykonują ćwiczenia wg wzoru kreślonego przez nauczyciela, a następnie proponują własne formy ćwiczeń.
ĆWICZENIA RUCHOWO - SŁUCHOWE - WZROKOWE
-
Jest to nauka wykonywania wzorów (figur geometrycznych lub liter) w rytm jednocześnie śpiewanej piosenki. Ćwiczenia rozpoczynamy od demonstracji i omówienia wzoru, litery: Jak wygląda? Do czego jest podobna? Następnie dziecko uczy się wielozmysłowo (przez dotyk, ruch, słuch), najlepiej gdy wzór po którym dziecko wodzi palcem, jest wykonany z materiałów o różnej fakturze i barwie. Dalszy ciąg ćwiczeń to reprodukowanie wzoru- litery: całą ręką, w powietrzu, najpierw w obecności wzoru, potem z pamięci, palcem, na stole podłodze, na tackach z kaszą, kredą, mazakiem, pędzlem, długopisem. Podczas tego etapu ćwiczeń dzieci uczą się jak śpiewać piosenkę jednocześnie rysując wzory, np. śpiewając piosenkę o deszczyku rysują kreseczki ( krople deszczu). Przestrzeganie kolejności ich kierunków, ruchów rąk w przestrzenie umożliwia dziecku przyswajanie prawidłowych nawyków ruchowych: właściwe uchwycenie narzędzia, rysowanie linii pionowych z góry na dół, linii poziomych od lewej do prawej, okręgów- przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. Ruch powinien być zgodny z rytmem, odpowiednim fragmentem tekstu śpiewanej piosenki i odtwarzanym elementem wzoru. Nie wszystkie techniki trzeba stosować na jednym zajęciu. Należy wprowadzić je na zmianę, podczas kolejnych spotkań. Po wykonaniu zadania omawiamy z dziećmi ich prace: czy są wykonane poprawnie i jakie błędy się w nich pojawiły( omówienie błędów). Kształci to uważną obserwację, spostrzegawczość oraz nawyk samokontroli.
ZAJĘCIA KOŃCOWE
-
Zajęcia końcowe: na zakończenie stosujemy zajęcia wyciszające. Przeprowadzamy krótkie ćwiczenia relaksacyjne, w pozycji leżącej proponujemy partnerowi masaż, ćwiczenia logopedyczne, oddechowe.