Rozwój Ruchowy Dziecka
METODA GIMNASTYKI TWÓRCZEJ RUDOLFA LABANA
Gimnastyka twórcza Rudolfa Labana to metoda, która stawia na swobodny ruch, ekspresję, improwizację oraz kreatywność dziecka. Zamiast odtwarzania gotowych układów, Laban zachęca do odkrywania możliwości własnego ciała i świadomego doświadczania ruchu. Metoda ta doskonale wpisuje się w potrzeby dzieci przedszkolnych i uczniów młodszych klas, ponieważ łączy naturalną potrzebę ruchu z twórczą zabawą.
Założenia główne metody
Gimnastyka twórcza Labana zakłada, że:
-
ruch jest podstawową formą ekspresji dziecka,
-
każde dziecko może poruszać się indywidualnie, zgodnie ze swoim tempem i możliwościami,
-
ruch pomaga rozwijać nie tylko sprawność fizyczną, ale także wyobraźnię, emocje, świadomość własnego ciała i przestrzeni,
-
proces twórczy jest ważniejszy niż sam efekt końcowy.
Elementy ruchu według Labana
Laban wyróżnia cztery główne aspekty ruchu, do których odnoszą się ćwiczenia:
1. Przestrzeń
Dzieci uczą się poruszania w różnych kierunkach (przód, tył, bok), na różnych poziomach (nisko, średnio, wysoko), po różnych liniach (prosta, koło, zygzak).
2. Czas
Ruch może być szybki, wolny, nagły lub płynny.Dzieci eksperymentują z tempem i uczą się reagować na zmiany rytmu — np. muzyki lub poleceń.
3. Siła (dynamika)
Ruchy mogą być mocne, delikatne, energiczne lub lekkie.
Dziecko poznaje, jak zmienia się ruch, kiedy wkłada w niego różną „moc”.
4. Przepływ
Chodzi o płynność ruchu:
-
ruchy mogą być swobodne, elastyczne,
-
albo kontrolowane i napięte.
Dziecko uczy się świadomie różnicować sposób poruszania się.
-
ĆWICZENIA GIMNASTYCZNE – (metodą R. Labana)
W przedszkolu stosuje się tylko tematy o najniższym stopniu trudności z pośród 16 tematów generalnych na których opiera się ta metoda, są to:
-
wyczucie własnego ciała;
-
wyczucie ciężaru (siły, energii) i czasu;
-
wyczucie przestrzeni;
-
wyczucie płynności ruchów i ciężaru (siły, energii) w przestrzeni i w czasie;
-
kształtowania umiejętności współdziałania z partnerem, grupą.
Najistotniejsze jest przestrzeganie trzech zasad:
-
wszechstronności,
-
stopniowania trudności,
-
naprzemienności wysiłku i rozluźnienia, koncentracji i rozproszenia.
Nauczyciel staje się tutaj współuczestnikiem i współpartnerem zabawy.
Tematyka zadań ruchowych dotykająca pięciu zasadniczych tematów i przykładowe ćwiczenia w obrębie każdego z nich:
1. Wyczucie (świadomość) własnego ciała:
-
Gąsienica – leżenie przodem, dzieci pokazują jak porusza się gąsienica;
-
Słoń, wróbel, kot… – naśladowanie ruchem wymienionych zwierząt (pokażcie jak porusza się kot, który próbuje upolować mysz);
-
Kwiatek – dzieci pokazują jak rozwija się kwiatek, gdy świeci słońce i jak się zamyka, gdy słońce zachodzi;
-
Dotykanie jedną częścią ciała do drugiej, np.: łokieć wita się z piętą, czoło wita się z kolanem, nos wita się z ręką.
2. Wyczucie ciężaru i czasu:
-
Piłka – dzieci pokazują jak odbija się ciężka piłka, a jak lekka dmuchana;
-
Film – dzieci pokazują jak zachowują się ludzie na filmie, który jest przyśpieszony, a jak na filmie zwolnionym;
-
Chwytanie baniek mydlanych, opadających liści lub, piórek.
3. Wyczucie przestrzeni:
-
Pułapka – dzieci wyobrażają sobie, że ich buty przykleiły się do podłogi, należy spróbować je 'odkleić’;
-
Motylki – dzieci pokazują jak fruwają motylki;
-
Rysunki – przy muzyce dzieci rysują w powietrzu dowolne figury, następnie poruszają się po sali wg narysowanego przez siebie projektu.
4. Rozwijanie wyczucia płynności ruchu i ciężaru ciała w przestrzeni i czasie:
-
Pszczoły – (przy muzyce) slalom między kwiatkami;
-
Wiatr – dzieci pokazują jak porusza się człowiek idący pod wiatr i jak idący z wiatrem;
-
Swobodny taniec przy muzyce na pauzę przyjęcie zastygłej pozycji ciała.
5. Adaptacja ruchów własnych do ruchów partnera lub grupy.
-
Lustro (w parach) – jedno dziecko wykonuje dowolne ruchy, drucie stojące naprzeciw niego powtarza je wiernie(zmiana ról);
-
Taniec – dzieci tańczą przy muzyce, na pauzę dowolną częścią swojego ciała starają się dotknąć dziecka stojące
Nauczyciel podczas zajęć nawiązuje do pór roku, ważnych wydarzeń, wykorzystuje znane dzieciom piosenki i wierszyki. Różnorodność form ruchowych oraz sposób zajęć stwarza dzieciom możliwość twórczego działania. Sprzyja temu atmosfera towarzysząca zajęciom: swoboda, humor, śmiech. Rudolf Laban duży nacisk kładł nie na efekt, lecz na sposób wykonania, tworzenia przez dziecko ruchu. Dziecko podczas zajęć jest jednocześnie aktorem i autorem.