Rozwój Ruchowy Dziecka
METODA EDUKACJI PRZEZ RUCH DOROTY DZIAMSKIEJ
Metoda „Edukacja przez ruch”- to system form i metod kształcenia oraz terapii, który wykorzystuje naturalny, spontaniczny ruch organizmu. Łączy ona aktywność fizyczną z nauką, wspierając holistyczny rozwój dziecka. Człowiek rusza się, a więc przez ruch uaktywnia zmysły, dzięki którym poznaje otaczający go świat. Poruszanie się według określonej rytmicznej procedury, aktywizuje zmysły, wspiera wzrost poziomu integracji sensorycznej, by w ten sposób przygotować ciało i umysł do procesu uczenia się. Twórcą Edukacji przez ruch jest Dorota Dziamska.
Główne założenia metody
-
Ruch jako podstawa uczenia się
Metoda wykorzystuje naturalny, spontaniczny ruch organizmu jako podstawowe narzędzie edukacji — dzieci poprzez ruch uaktywniają zmysły i poznają otaczający świat.
-
Holistyczny rozwój dziecka
Ruch wspiera rozwój fizyczny, intelektualny, społeczny i emocjonalny. Ćwiczenia rytmiczne poprawiają koordynację, koncentrację i integrację sensoryczną.
-
Integracja sensoryczna i grafomotoryka
Zajęcia łączą ruch z zadaniami grafomotorycznymi (np. rytmiczne rysowanie), co pomaga usprawniać koordynację wzrokowo-ruchową i przygotowuje dziecko do umiejętności szkolnych.
-
Rytm i muzyka
Rytm oraz muzyka towarzyszą ćwiczeniom, porządkując je i wyzwalając emocje, co sprzyja motywacji oraz koncentracji uwagi u dzieci.
-
Kreatywne prace plastyczne
Ruch często prowadzi do wykonania pracy plastycznej (np. origami, grafiki), co daje dziecku poczucie sukcesu, wzmacnia kreatywność i sprawność manualną.
Cele metody:
-
Rozwijanie koordynacji wzrokowo-ruchowo-słuchowej.
-
Usprawnianie małej motoryki poprzez kreślenie wybranych znaków grafomotorycznych zgodnie z metodyką systemu.
-
Rozwijanie umiejętności zgodnego współdziałania w parze oraz w zespole.
-
Kształtowanie odporności emocjonalnej, doświadczanie radości.
-
Nabywanie umiejętności wypowiadania się w oparciu o wykonaną kartę pracy.
-
Zdobywanie doświadczeń matematycznych poprzez manipulowanie papierem i składanie papieru według zasad origami.
Cele szczegółowe:
-
rozwijanie sprawności manualnej i grafomotorycznej,
-
usprawnianie koordynacji wzrokowo-ruchowej,
-
rozwijanie poczucia rytmu i orientacji przestrzennej,
-
wzmacnianie koncentracji uwagi,
-
kształtowanie umiejętności współpracy w grupie,
-
redukowanie napięć emocjonalnych i stresu,
-
budowanie poczucia własnej wartości.
Wybrane artykuły
-
„Edukacja przez ruch” – system wspierający edukację dzieci z lekką niepełnosprawnością intelektualną
Doświadczenia jakie zdobywa dziecko
w poszczególnych obszarach rozwoju:
Fizyczny obszar rozwoju, w którym dziecko:
-
chodzi, skacze, łapie, zbiera liście, układa liście;
-
przylepia, mocuje, przenosi duży arkusz papieru;
-
ilustruje ruchem tekst wiersza;
Emocjonalny obszar rozwoju, w którym dziecko:
-
cieszy się, zachwyca, wyraża radość ruchem;
-
wyraża ekspresję werbalną, pozawerbalną;
-
wartościuje wykonane dzieło nazwą wartości: piękny, ładny, śliczny.
Społeczny obszar rozwoju, w którym dziecko:
Struktura zajęć
-
respektuje kolejność swej aktywności w zabawie;
-
współdziała w grupie;
-
gratuluje kolegom i koleżankom sukcesu;
Metoda łączy różne formy aktywności
-
Ćwiczenia rytmiczne, często naprzemienne (np. ręka prawa/lewa), które wspierają koncentrację poprzez dotlenienie mózgu.
-
Zabawy ruchowe i gry edukacyjne z rytmem i muzyką.
-
Aktywności plastyczne związane z ruchem i zadaniami edukacyjnymi.
-
Zajęcia prowadzą do powstania indywidualnych i grupowych prac dzieci, które następnie są analizowane i integrują wiedzę z ruchem.
Poznawczy obszar rozwoju, w którym dziecko:
-
słucha, mówi, reaguje na polecenia, przelicza;
-
tworzy wypowiedź jako nadawca, odbiera wypowiedź jako odbiorca;
-
posługuje się przyjętą informacją w działaniu, reaguje na liczebniki porządkowe, nadaje znaczenie;
Zastosowanie metody
Metoda EPR znajduje zastosowanie:
-
w przedszkolu,
-
w klasach I–III szkoły podstawowej,
-
w pracy z dziećmi:
-
z nadpobudliwością psychoruchową,
-
z obniżoną sprawnością manualną,
-
-
z trudnościami w uczeniu się,
-
w terapii pedagogicznej i rewalidacji.
Wybrane ćwiczenia rozwojowe metodą Edukacji przez Ruch Doroty Dziamskiej
Ćwiczenia ruchowe i rytmiczne
-
Marsz w rytm muzyki – dzieci maszerują, klaszczą lub tupią zgodnie z tempem utworu (rozwija rytm, koncentrację, koordynację)
-
Ruchy naprzemienne – dotykanie prawą ręką lewego kolana i odwrotnie (wspiera współpracę półkul mózgowych)
-
Rysowanie w powietrzu – dzieci wykonują duże ruchy rękami, kreśląc kształty (przygotowanie do pisania)
Ćwiczenia grafomotoryczne
-
Rytmiczne rysowanie – dzieci rysują linie, fale, spirale w rytm muzyki (usprawnia motorykę małą i precyzję ruchu)
-
Oburęczne rysowanie – jednoczesne rysowanie obiema rękami
(koordynacja wzrokowo-ruchowa, lateralizacja) -
Ślady i wzory – odwzorowywanie wzorów ruchem ręki lub całego ciała
Ćwiczenia przestrzenne
-
Poruszanie się według poleceń: do przodu, do tyłu, w bok, po skosie (orientacja w schemacie ciała i przestrzeni)
-
Tworzenie figur ciałem – koło, linia, fala (świadomość własnego ciała)
Ćwiczenia plastyczno-ruchowe
-
Malowanie ruchem całego ciała – duże arkusze papieru, szerokie gesty (ekspresja, rozładowanie napięcia)
-
Składanie papieru (origami) po ćwiczeniach ruchowych
(usprawnianie dłoni, koncentracja) -
Wspólne prace grupowe – każdy element powstaje po określonym ruchu
Ćwiczenia relaksacyjne
-
Kołysanie ciała przy spokojnej muzyce
-
Oddychanie z ruchem rąk
-
„Zamieranie” w bezruchu po sygnale (regulacja emocji, wyciszenie)
Każde ćwiczenie jest proste, bezpieczne i możliwe do wykonania w sali, domu lub na dworze.