top of page

ROZWIJANIE MAŁEJ MOTORYKI 

Motoryka mała to wszelkie czynności, które wykonujemy palcami i dłońmi. Sprawność rąk, precyzja ruchów to cechy, które umożliwiają dziecku nabycie umiejętności pisania, rysowania czy wycinania.

Sprawność rąk nie będzie na dobrym poziomie, jeśli dziecko nie będzie potrafiło skoordynować pracy mięśni pleców, szyi, rąk. Równie istotna jest koordynacja wzrokowo-ruchowa pozwalająca na planowanie i wykonywanie ruchów celowych. Do rozwoju motoryki małej potrzebne są ćwiczenia rozwijające sprawność fizyczną (np. bieganie, skakanie, pływanie, jazda na rowerze, gra w piłkę), a także czynności samoobsługowe i prace domowe

Ogólne ćwiczenia kształtujące motorykę małą 

  • zwykłe „bazgranie” kredką, ołówkiem, długopisem, flamastrem po papierze;

  • budowanie budowli z klocków;

  • wycinanie z papieru, z materiału, z kartonu i innych różnych faktur;

  • ugniatanie różnych mas (np. ciastoliny, plasteliny, ciasta, kartek papieru, gumowej piłeczki);

  • klaskanie i zabawy paluszkowe;

  • wypełnianie konturów za pomocą kresek pionowych/poziomych (zachowanie zasad od lewej do prawej oraz od góry do dołu);

  • kreślenie różnych wzorów, liter, cyfr w powietrzu, na stole, w różnych masach (np. w ryżu, piance do golenia, piasku);

  • malowanie (palcami, jedną ręką, obiema jednocześnie, różnymi rzeczami np. kawałkiem waty, pędzlem);

  • nawlekanie na sznurek np. drobnych koralików, makaronu według ustalonego wzoru;

  • otwieranie i zamykanie różnych pojemników, przesypywanie do nich różnych mas;

  • rysowanie po śladzie ciągłym/liniowym/kropkowanym prostych szlaczków, figur, liter, cyfr, wzorów;

  • pokonywanie labiryntów, rysowanie szlaczków;

  • przyszywanie guzików, przewlekanie sznurków, zawiązywanie sznurowadeł;

  • tworzenie stempli np. z warzyw i owoców i odbijanie ich na kartce papieru;

  • przepisywanie np. liter, cyfr, zdań, tekstów, uzupełnianie brakujących liter.

Ćwiczenia dłoni i palców

  • stukanie, pstrykanie, splatanie palców (zabawy typu Idzie kominiarz po drabinie);

  • pokazywanie gry na różnych instrumentach np. na flecie, pianinie, gitarze;

  • zamykanie dłoni w pięść i otwieranie;

  • krążenia nadgarstków, pocieranie dłoni o dłoń;

  • dotykanie z kciukiem każdego palca po kolei u każdej z dłoni;

  • trzymanie np. kredki i pisanie w powietrzu;

  • krążenia palców jeden wokół drugiego;

  • liczenie palców u rąk i nóg;

  • rozdzieranie papieru, gazet na coraz mniejsze kawałki;

  • spacerowanie palcami po stole;

  • strząsanie wody z palców;

  • naśladowanie palcami dźwięków np. mały deszczyk, ulewa, bieg konia, słoni itd.;

  • uderzenie opuszkami palców o stół w różnym tempie – wystukiwanie rytmów

Zabawy paluszkowe z wierszykami

  • Ten paluszek to jest dziadziuś,   (pokazujemy kciuk)

  • a ten obok to babunia (pokazujemy palec wskazujący)         

  • Ten paluszek to jest tatuś, (pokazujemy palec środkowy)   

  • a ten obok to mamunia. (pokazujemy palec serdeczny)       

  • A ten to dziecinka mała (wypowiadamy imię dziecka i pokazujemy mały palec)  

  • I oto jest rodzinka cała (zamykamy dłoń w pięść).       

Wybrane artykuły

Origami

Origami - to sztuka składania papieru, wywodząca się z Japonii jest kolejną propozycją ćwiczeń wspierających motorykę małą dziecka.  Origami uczy logicznego myślenia, systematyczności, dokładności i precyzji manualnej, rozwija wyobraźnię przestrzenną oraz zdolności twórcze. Ponadto propozycja ćwiczeń manualnych poprzez sztukę origami jest bardzo atrakcyjną formą aktywności dla dzieci.  Poniżej pomysły na prace plastyczne origami dla dzieci: 

Inne zabawy rozwijające małą motorykę 

Grafomotoryka w rozwoju dziecka to obszar rozwoju związany z umiejętnością wykonywania precyzyjnych ruchów ręki, niezbędnych do rysowania i pisania. Obejmuje ona współpracę ręki, palców, oka oraz całego ciała, a także prawidłowe napięcie mięśniowe i koordynację ruchową. Grafomotoryka jest częścią motoryki małej i dotyczy czynności związanych z rysowaniem i pisaniem. Skupia się na:

  • ruchach ręki i palców,

  • koordynacji wzrokowo-ruchowej,

  • kontroli nacisku,

  • płynności i precyzji ruchu podczas pisania.

Dlaczego grafomotoryka jest ważna?

Dobrze rozwinięta grafomotoryka:

  • przygotowuje dziecko do nauki pisania,

  • wpływa na czytelność i tempo pisma,

  • wspiera koncentrację i koordynację wzrokowo-ruchową,

  • zmniejsza trudności szkolne i frustrację dziecka.

Przykładowe ćwiczenia grafomotoryczne

  1. rysowanie patykiem na piasku;

  2. mazanie po papierze zmoczonym w farbie palcem;

  3. odciskanie zamalowanej farbą dłoni, stopy;

  4. obrysowywanie dłoni i stóp;

  5. rysowanie wg szablonu;

  6. rysowanie według poleceń: w górę, w dół, na środku, itp.;

  7. rysowanie znaków graficznych po zakropkowanych wzorach;

  8. dopełnianie rysunku figur geometrycznych – dorysowywanie brakującej części,
    np.: niepełnego kwadratu;

  9. rysowanie szlaczków i kształtów literopodobnych na gładkiej kartce, a następnie
    w liniaturze zeszytu;

  10. wypełnianie obrazków, szablonów przez łączenie punktów, zamalowywanie oznaczonych pól, zakreskowywanie, wyklejanie, itp.;

  11. rysowanie szlaczków rozpoczętych od lewej strony;

  12. kreślenie linii pionowych (z góry w dół) i poziomych (z lewej do prawej);

  13. ćwiczenia w rysowaniu okręgów i spirali w obu kierunkach;

  14. zamalowywanie obrazków;

  15. kalkowanie;

  16. łączenie kropek;

  17. rysowanie po śladzie;

  18. kończenie szlaczków;

  19. odwzorowywanie rysunków zgodnie ze wzorem;

  20. utrwalenie poprawnego odtwarzania liter pod względem graficznym;

  21. lepienie liter z plasteliny, modelowanie z drutu, wycinanie z papieru;

  22. rysowanie liter na tackach z piaskiem;

  23. układanie wyciętej litery w różnych pozycjach;

  24. wyszukiwanie w tekście liter;

  25. segregowanie obrazków z daną literą;

  26. łączenie litery z wyrazem;

  27. kojarzenie kształtu litery z nazwą obrazka;

link do materiału zewnętrznego
link do materiału zewnętrznego

Etapy rozwoju grafomotoryki

  • 0–2 lata – chwytanie, manipulowanie przedmiotami, bazgranie

  • 2–3 lata – rysowanie linii, kół, pierwsze próby trzymania kredki

  • 3–4 lata – rysowanie prostych kształtów, lepsza kontrola ruchów ręki

  • 4–5 lat – odwzorowywanie wzorów, szlaczków, przygotowanie do pisania

  • 5–7 lat – nauka liter, płynność i precyzja ruchów

Objawy trudności grafomotorycznych

  • niechęć do rysowania i pisania,

  • szybkie męczenie się ręki,

  • zbyt mocny lub zbyt słaby nacisk na ołówek,

  • nieczytelne, niestaranne pismo.

Generatory pisma 

Szablony - karty pracy

link do materiału zewnętrznego
bottom of page