
REFORMA26 - KL. I
NAJWAŻNIEJSZA ZMIANA
Od przekazywania wiedzy → do uczenia się przez doświadczenie. Uczeń nie powinien być wyłącznie odbiorcą informacji. Uczeń:
-
obserwuje,
-
doświadcza,
-
eksperymentuje,
-
zadaje pytania,
-
poszukuje rozwiązań,
-
współpracuje,
-
tworzy,
-
wykorzystuje wiedzę w codziennych sytuacjach,
-
uczy się samodzielności.
Podstawa programowa podkreśla rozwój kompetencji fundamentalnych, kompetencji przekrojowych oraz sprawczości.
CO POZOSTAJE?
Edukacja nadal jest zintegrowana. W klasach I–III nie wprowadza się tradycyjnego podziału na odrębne przedmioty. Nowa podstawa obejmuje 8 zintegrowanych edukacji, w tym m.in.:
-
edukację językową,
-
edukację matematyczną,
-
edukację przyrodniczą,
-
edukację społeczną,
-
edukację informatyczną,
-
edukację techniczną,
-
edukację plastyczną i muzyczną,
-
edukację ruchową.
Treści różnych obszarów mogą być łączone wokół wspólnego problemu, tematu lub doświadczenia.
NA CZYM SKUPIA SIĘ NOWA EDUKACJA?
4 kompetencje fundamentalne
-
JĘZYKOWE - komunikowanie się, rozumienie i tworzenie wypowiedzi
-
MATEMATYCZNE - rozumowanie, dostrzeganie zależności, rozwiązywanie problemów
-
CYFROWE - świadome i bezpieczne korzystanie
z technologii
-
RUCHOWE - aktywność fizyczna, sprawność i dbanie
o zdrowie
Kompetencje przekrojowe - Uczeń rozwija również:
-
rozwiązywanie problemów
-
myślenie krytyczne
-
myślenie kreatywne
-
współpracę i dbanie o innych
-
kierowanie sobą
-
dbanie o siebie
DOŚWIADCZENIE EDUKACYJNE - to jedno z ważnych pojęć reformy.
Zamiast: „Nauczyciel wyjaśnia → uczeń zapisuje → uczeń wykonuje ćwiczenie”
coraz częściej: PYTANIE → DZIAŁANIE → OBSERWACJA → WNIOSKI → ZASTOSOWANIE
PRZYKŁAD - Temat: Czy wszystkie przedmioty toną?
Uczniowie:
-
przewidują wynik,
-
wybierają przedmioty,
-
przeprowadzają doświadczenie,
-
obserwują,
W jednym doświadczeniu można połączyć edukację przyrodniczą, matematyczną, językową i społeczną.
5. zapisują wyniki,
6. porównują swoje spostrzeżenia,
7. formułują wnioski.
ZMIANA W PRACY NAUCZYCIELA
Zmienia się rola nauczyciela, który:
-
projektuje sytuacje edukacyjne
-
stawia pytania
-
organizuje doświadczenia
-
pomaga uczniom szukać rozwiązań
-
obserwuje proces uczenia się
-
dostosowuje zadania do możliwości dzieci
-
wspiera samodzielność i współpracę.
Podstawa wskazuje na potrzebę organizowania edukacji jako procesu, w którym dziecko eksploruje świat, zdobywa doświadczenia i buduje własną wiedzę, zamiast jedynie otrzymywać gotowe informacje.
ZADANIE PROBLEMOWE ZAMIAST ZWYKŁEGO ĆWICZENIA
-
Tradycyjnie:
Oblicz: 24 + 18 = ?
-
W duchu nowej podstawy:
„W klasie jest 24 uczniów. Do wycieczki dołącza jeszcze 18 dzieci z innej klasy. Ile osób pojedzie razem? Jak możesz to obliczyć? Czy istnieje więcej niż jeden sposób?”
-
Uczeń nie tylko podaje wynik, ale:
myśli → wybiera strategię → oblicza → wyjaśnia →
porównuje rozwiązania.
WIĘCEJ WSPÓŁPRACY
Warto częściej wykorzystywać:
-
pracę w parach,
-
zespoły zadaniowe,
-
projekty,
-
gry edukacyjne,
-
eksperymenty,
-
dyskusje,
-
dramę,
-
działania twórcze,
-
zadania wymagające wspólnego rozwiązania problemu.
Celem nie jest jednak samo „posadzenie dzieci w grupach”.
Współpraca ma być środkiem do osiągnięcia konkretnego celu.
WIĘCEJ WSPÓŁPRACY
Warto częściej wykorzystywać:
-
pracę w parach,
-
zespoły zadaniowe,
-
projekty,
-
gry edukacyjne,
-
eksperymenty,
-
dyskusje,
-
dramę,
-
działania twórcze,
-
zadania wymagające wspólnego rozwiązania problemu.
Celem nie jest jednak samo „posadzenie dzieci w grupach”.
Współpraca ma być środkiem do osiągnięcia konkretnego celu.
EDUKACJA POLONISTYCZNA
Ważne stają się: MÓWIĘ → SŁUCHAM → CZYTAM → ROZUMIEM → TWORZĘ → KOMUNIKUJĘ
Warto wykorzystywać:
📚 literaturę dziecięcą
🖼️ picture booki
🎭 dramę
💬 rozmowę i dyskusję
✏️ własne teksty
📰 komiksy
🎨 ilustracje
💻 cyfrowe opowieści.
Nowa podstawa w edukacji językowej wyraźnie akcentuje komunikację, odbiór i tworzenie wypowiedzi oraz praktyczne używanie języka.
EDUKACJA MATEMATYCZNA
Najważniejsze nie jest tylko: „Czy uczeń zna działanie?”
ale również: „Czy rozumie, dlaczego otrzymał taki wynik i potrafi wyjaśnić swój sposób?”
Dlatego warto stosować:
-
zadania problemowe,
-
sytuacje z życia codziennego,
-
gry matematyczne,
-
manipulowanie przedmiotami,
-
szacowanie,
-
eksperymentowanie,
-
różne strategie rozwiązania.
EDUKACJA PRZYRODNICZA
Uczeń powinien poznawać świat poprzez bezpośredni kontakt
z nim.
Dlatego szczególnie wartościowe są:
🌱 obserwacje,
🔬 doświadczenia,
🌦️ prowadzenie kalendarza pogody,
🐦 obserwowanie przyrody,
🌳 zajęcia w terenie,
💧 eksperymenty,
♻️ działania ekologiczne.
CO NAUCZYCIEL POWINIEN ZMIENIĆ W PLANOWANIU?
Przygotowując zajęcia, warto odejść od pytania:
-
„Jakie treści muszę dzisiaj zrealizować?”
i częściej pytać:
-
„Co uczeń zrobi, czego doświadczy i czego nauczy się dzięki temu doświadczeniu?”
Przy planowaniu zajęć warto określić:
1. Cel - Co uczeń będzie potrafił?
2. Doświadczenie - Co uczeń zrobi samodzielnie?
3. Problem - Jakie pytanie będzie wymagało myślenia?
4. Współpraca - Czy uczniowie będą mieli okazję pracować razem?
5. Kompetencje - Jakie kompetencje rozwijamy?
6. Refleksja - Jak uczeń sprawdzi, czego się nauczył?