Na stronie:
Czytamy aktywnie
metody pracy z tekstem
Aktywne czytanie...
to zabawa, wspólny czas, pozytywne emocje, ogrom możliwości: rozwija krytyczne myślenie, pobudza kreatywność i wyobraźnię, uczy empatii, poszerza światopogląd.
Aktywne czytanie polega na zachęcaniu do aktywności podczas czytania, a nie dążenia do spokojnego wysiedzenia przez całą książkę.
Aktywne czytanie to proces świadomego angażowania się w idee i informacje zawarte w tekście, często polegający na przekształcaniu tych informacji w notatki lub inne artefakty, które dokumentują zrozumienie tekstu i reakcję na niego.
Proces aktywnego czytania składa się z trzech faz: przed, w trakcie i po czytaniu.
Czytanie to coś więcej niż śledzenie liter na stronie. To spotkanie z historią, rozmowa z autorem, a czasem nawet… przygoda, w której sami bierzemy udział.
W świecie pełnym krótkich treści, powiadomień i nieustannego pośpiechu coraz trudniej zatrzymać się przy tekście na dłużej. Coraz częściej czytamy szybko, powierzchownie, bez refleksji. A przecież książki mają ogromny potencjał — rozwijają wyobraźnię, uczą myślenia, pozwalają lepiej rozumieć siebie i innych.
„Czytamy aktywnie” to zaproszenie do zmiany sposobu czytania — z biernego na zaangażowany. To zbiór metod, inspiracji i gotowych pomysłów, które pomagają:
-
lepiej rozumieć teksty,
-
czerpać większą przyjemność z czytania,
-
rozwijać kreatywność i myślenie krytyczne,
-
budować nawyk sięgania po książki — niezależnie od wieku.
Pomysły na pracę z tekstem:
Działania czytelnicze
Dlaczego nie czytamy?
Spadek czytelnictwa to złożony problem, wynikający zarówno z ograniczeń czasowych, jak i zmiany sposobu konsumpcji treści.
Dlaczego czytamy coraz mniej?
-
Dominacja mediów cyfrowych: Wolimy szybkie informacje z serwisów społecznościowych, blogów czy Wikipedii, które są bardziej aktualne i łatwiej dostępne niż książki.
-
Brak czasu i zmęczenie: Po całym dniu pracy jesteśmy zbyt wyczerpani, aby angażować się w dłuższą formę literacką.
-
Zmiana modelu kultury: Żyjemy w kulturze obrazkowej, gdzie filmy, seriale i krótkie wideo oferują szybszą rozrywkę niż wymagająca skupienia lektura.
-
Problemy edukacyjne i szkolne: Brak nawyku czytania wyniesiony z domu oraz nieatrakcyjne metody nauczania w szkołach zniechęcają młodych ludzi.
-
Konkurencja innych mediów: Książki przegrywają z grami komputerowymi, streamingiem i mediami społecznościowymi, które dostarczają natychmiastowej gratyfikacji.
Dlaczego warto czytać?
Zacznijmy szukać sposobów na to, żeby pokazać czytanie jako coś przyjemnego i atrakcyjnego, a po drugie, sposobów na to, jak uczyć, zarówno dzieci, jak i dorosłych, strategii czytania.
Dr Białek uważa, że w nieustannej dyskusji o kanonie lektur ważniejsze powinno być jednak to „jak czytasz”, a nie „co czytasz”.
– Książki można czytać dla przyjemności, a ta przyjemność może być różna – mówi. – Czasem daje nam ją to, że wciąga nas fabuła, a czasem zachwyt nad misterną formą. Jeszcze innym razem czytamy, by czegoś dowiedzieć się o świecie. W szkole nie chodzi o to, żeby ocalić literaturę, tylko żeby ocalić dzieci. I żeby na koniec dorośli rozumieli, co czytają – przekonuje.
Z artykułu Agnieszki Skowron "Czytanie dużej ilości książek to przejaw klasizmu?"
Raport Czytelnictwa 2025
Książki drukowane nadal cieszą się większym zainteresowaniem niż edycje cyfrowe, przy czym osoby czytające dużo, zwłaszcza stosunkowo młode, częściej niż pozostałe czytają na ekranach urządzeń mobilnych. Czytane w 2025 roku książki najczęściej były kupowane – online albo w księgarniach stacjonarnych. Zarazem wzrosło znaczenie bibliotek publicznych jako źródła lektur, chętniej też odwiedzano te miejsca nie tylko w celu wypożyczenia książek.
Czytaj na stronie Biblioteki Narodowej
Artykuły
Jak czytać ze zrozumieniem? Poznaj skuteczną metodę Active Reading
W tym artykule poznasz metodę Active Reading, którą stosuję od lat ucząc innych, jak czytać ze zrozumieniem – dostaniesz konkretne techniki i narzędzia, które możesz zastosować już dziś, by wreszcie zacząć efektywnie przyswajać czytane treści.
Co to jest Active Reading (Aktywne Czytanie)? - przeczytaj w artykule na blogu Jak się uczyć?
Czytanie ze zrozumieniem – jak rozwijać kluczową umiejętność
Czytanie ze zrozumieniem to jedna z najważniejszych umiejętności, która wpływa zarówno na edukację, jak i codzienne życie. Samo składanie liter w słowa nie wystarcza – dopiero zrozumienie treści pozwala wyciągać wnioski, analizować informacje i wykorzystywać je w praktyce. To kompetencja potrzebna w szkole, pracy, a nawet podczas podejmowania codziennych decyzji.
Dlaczego czytanie ze zrozumieniem jest tak istotne, jakie wyzwania się z nim wiążą i jak można je doskonalić w praktyce - przeczytaj w artykule na platformie USKI.pl
Jak Opanować Czytanie ze Zrozumieniem?
Czytanie to podstawowa umiejętność, która towarzyszy nam przez całe życie – od nauki w szkole, przez studia, aż po rozwój zawodowy i osobisty. Jednak samo "czytanie" to za mało. Prawdziwa moc tkwi w czytaniu ze zrozumieniem, czyli umiejętności nie tylko dekodowania słów, ale także przyswajania i przetwarzania informacji w taki sposób, aby stawały się one częścią naszej wiedzy.
Przygotuj się na zmianę sposobu, w jaki postrzegasz czytanie i odkryj, jak osiągnąć pełne zrozumienie każdego tekstu - poznaj metodę LO1 Kochanowski
Co to jest czytanie ze zrozumieniem? Poradnik dla uczniów i studentów
W procesie uczenia się jedną z najważniejszych umiejętności jest właściwe czytanie ze zrozumieniem. Zadając pytanie, co to jest czytanie ze zrozumieniem, warto wiedzieć, że jest to zdolność analizowania treści, wychwytywania z tekstu najważniejszych informacji i łączenia ich z posiadaną już wiedzą.
Chcesz poznać techniki i ćwiczenia, pomagające zapamiętywać przeczytane informacje? - przykładem poradnika może być książka pt. „Harvardzki poradnik skutecznego uczenia się”, dostępna w ofercie Księgarni Znak
Dlaczego czytanie proaktywne to najlepszy trening dla mózgu?
W świecie, w którym informacje zalewają nas z każdej strony, a dostęp do wiedzy jest niemal natychmiastowy, kluczowe staje się nie tylko co czytamy, ale przede wszystkim jak to robimy. Czytanie proaktywne to nie bierne przyswajanie treści, lecz świadome, zaangażowane działanie, które stymuluje mózg i rozwija zdolności poznawcze.
Na czym polega czytanie proaktywne? - przeczytaj w serwisie Szlaki Przygody
Innowacyjna metoda aktywnego czytania. Oto jak wspiera rozwój dziecka
Aktywne czytanie z dzieckiem to innowacyjna forma spędzania wolnego czasu, która wspomaga jego rozwój intelektualny już od najmłodszych lat. Oprócz walorów edukacyjnych jest ono sposobem na zacieśnianie rodzinnych więzi i budowanie relacji opartej na bliskości. Chcąc rozbudzić wyobraźnię malucha i uwolnić drzemiący w nim potencjał, warto zainteresować się tą techniką. Na czym polega aktywne czytanie z dzieckiem i jak można zastosować je na co dzień?
Aktywne czytanie z dzieckiem — główne założenia - poznaj w artykule w serwisie KobietaOnet.pl
Materiały uzupełniające
-
18 tricków na aktywne czytanie z dzieckiem - artykuł na blogu MamaBasiCzyta
-
Jak czytać, żeby nie zasnąć? AKTYWNE CZYTANIE dla młodzieży - nagranie webinaru CEO
-
Kilka słów o czytaniu uczestniczącym - artykuł na stronie Stowarzyszenia Budujemy Przystań
-
Dzieci mają głos – zajęcia z czytania uczestniczącego - artykuł na stronie czasopisma Terapia Specjalna Dzieci i Dorosłych
-
Czytanie fundamentem edukacji. Definicja, aspekty, doskonalenie - publikacja Zachodniopomorskiego Centrum Doskonalenia Nauczycieli (plik w formacie PDF)
-
Czytam • Rozumiem • Wiem • Potrafię. Rozwijanie sprawności czytania ze zrozumieniem uczniów z doświadczeniem migracji - publikacja ORE (plik w formacie PDF)