top of page

Zagadnienia 

  • Generowanie konspektów lekcji

  • Tworzenie pytań i testów

  • Personalizacja materiałów dla uczniów

  • Etyczne wykorzystanie AI w edukacji

Darmowe programy

  • ChatGPT

  • Microsoft Copilot

  • Gemini

  • Perplexity AI

  • Gamma

  • NotebookLM

Image by Drew Dizzy Graham

Narzędzia AI dla nauczycieli

Rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji stają się coraz bardziej dostępne i znajdują zastosowanie również w edukacji. Mogą wspierać nauczycieli w przygotowywaniu materiałów, tworzeniu ćwiczeń, opracowywaniu scenariuszy zajęć oraz dostosowywaniu treści do potrzeb uczniów. Korzystanie z tych narzędzi wymaga jednak świadomego i odpowiedzialnego podejścia.

Sztuczna inteligencja w pracy nauczyciela

Systemy AI mogą pomagać w planowaniu zajęć, przygotowywaniu materiałów edukacyjnych, tworzeniu ćwiczeń i testów, a także dostosowywaniu treści do indywidualnych potrzeb uczniów. Nauczyciel może wykorzystać te możliwości i ograniczyć czas poświęcany na rutynowe czynności i skoncentrować się na pracy dydaktycznej, wychowawczej oraz budowaniu relacji z uczniami.

AI powinna być traktowana jako narzędzie wspierające proces nauczania, a nie źródło gotowych rozwiązań wymagających bezrefleksyjnego wykorzystania. Kluczową rolę nadal odgrywa nauczyciel, który ocenia jakość wygenerowanych treści, dostosowuje je do potrzeb uczniów oraz odpowiada za ich zgodność z podstawą programową i celami edukacyjnymi.

Generowanie konspektów lekcji

Jednym z najczęstszych zastosowań sztucznej inteligencji w edukacji jest wspomaganie nauczyciela w planowaniu zajęć. Narzędzia AI potrafią w krótkim czasie wygenerować propozycję konspektu lekcji zawierającego cele kształcenia, przebieg zajęć, metody pracy, propozycje aktywności uczniów oraz sposoby sprawdzania osiągniętych efektów.

Przykładowe zastosowania:

  • przygotowanie planu lekcji dla wybranego tematu,

  • opracowanie scenariusza zajęć metodą projektu,

  • tworzenie propozycji ćwiczeń aktywizujących,

  • generowanie pomysłów na pracę grupową,

  • przygotowanie lekcji dostosowanych do różnych poziomów edukacyjnych.

AI może pełnić rolę „asystenta nauczyciela”, który dostarcza inspiracji i pomaga uporządkować proces planowania zajęć.

Tworzenie pytań i testów

Sztuczna inteligencja może znacząco usprawnić przygotowywanie materiałów sprawdzających wiedzę uczniów. Na podstawie wskazanego tematu lub fragmentu tekstu AI jest w stanie wygenerować pytania zamknięte, otwarte, zadania problemowe oraz quizy dostosowane do określonego poziomu trudności.

Możliwe zastosowania obejmują:

  • przygotowanie kartkówek i sprawdzianów,

  • tworzenie quizów interaktywnych,

  • opracowywanie pytań do dyskusji,

  • generowanie zadań utrwalających materiał,

  • tworzenie zestawów pytań o zróżnicowanym stopniu trudności.

Nauczyciel powinien jednak każdorazowo zweryfikować poprawność merytoryczną wygenerowanych treści, ponieważ systemy AI mogą popełniać błędy lub tworzyć pytania nieprecyzyjne.

Personalizacja materiałów dla uczniów

Jedną z największych zalet sztucznej inteligencji jest możliwość dostosowywania materiałów edukacyjnych do indywidualnych potrzeb uczniów. Narzędzia AI mogą pomóc w przygotowaniu różnych wersji tego samego materiału, uwzględniających poziom wiedzy, tempo pracy czy szczególne potrzeby edukacyjne uczniów.

Przykłady wykorzystania:

  • upraszczanie tekstów dla młodszych uczniów,

  • przygotowywanie materiałów rozszerzających dla uczniów zdolnych,

  • tworzenie dodatkowych wyjaśnień i przykładów,

  • opracowywanie ćwiczeń o różnym stopniu trudności,

  • dostosowywanie treści dla uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi.

Dzięki temu nauczyciel może skuteczniej realizować zasadę indywidualizacji nauczania i wspierać rozwój każdego ucznia zgodnie z jego możliwościami.

Programy

ChatGPT​

ChatGPT to duży model języka wytrenowany przez OpenAI, służący do odpowiadania na pytania i wykonywania różnych zadań językowych.

To wielkoskalowy model językowy opracowany przez organizację badawczą OpenAI. Jest on oparty na architekturze transformatora, który jest rodzajem sieci neuronowej zaprojektowanej do obsługi danych sekwencyjnych, takich jak tekst. Model jest szkolony na ogromnej ilości danych, co pozwala mu generować tekst podobny do ludzkiego i wykonywać szeroki zakres zadań przetwarzania języka naturalnego.

ChatGPT to bardzo elastyczne narzędzie, wytrenowane na ogromnej ilości danych, obejmujących książki, artykuły oraz strony internetowe. Można mu zlecić np. napisanie tekstu w określonym stylu, a nawet wiersza lub tekstu piosenki. ChatGPT potrafi wykonać również tłumaczenie z jednego języka na drugi. Do tego ta technologia potrafi również napisać kod w języku programowania, jaki jej zaproponujemy. Nie potrafi jednak tworzyć tekstów o określonej długości. Wydaje się wręcz nie zwracać na to uwagi.

Dzięki ostatniej aktualizacji, ChatGPT może rozpoznawać elementy na obrazie i umożliwia zadawanie pytań na ich temat. Przykładowo, można zrobić zdjęcie zawartości swojej lodówki, a chatbot przeanalizuje dostępne produkty i zaproponuje przepis.

Perplexity AI

Narzędzie oparte na sztucznej inteligencji, które jest „częściowo chatbotem, a częściowo wyszukiwarką” i pozwala użytkownikom otrzymywać informacje w czasie rzeczywistym wraz z przypisami, pokazując źródła, z których korzysta. Głównym celem Perplexity AI jest oferowanie użytkownikom odpowiedzi w formie konwersacji, dzięki czemu wyszukiwanie informacji i przeglądanie odpowiedzi zwrotnych ma być jeszcze skuteczniejsze. Twórcy udostępniają darmową wersję aplikacji, która została wzbogacona o liczne, interesujące funkcje. Internauci mogą tworzyć także konta w wersji premium.

To rodzaj zaawansowanego algorytmu sztucznej inteligencji, który specjalizuje się w przetwarzaniu i generowaniu języka naturalnego. Kiedy użytkownicy zadają Perplexity AI pytanie, narzędzie przeszukuje sieć, analizuje informacje i udziela odpowiedzi, korzystając z różnych źródeł. To podejście czyni go potężną wyszukiwarką AI, zdolną do zwracania informacji w czasie rzeczywistym. Naśladując ludzką konwersację, Perplexity AI sprawia, że interakcja z technologią wydaje się bardziej naturalna i intuicyjna, a użytkownik uzyskuje jeszcze dokładniejszą odpowiedź na swoje pytanie.

Perplexity.ai, jest atrakcyjną alternatywą, która łączy funkcjonalności chatbota ChatGPT z zaawansowanymi możliwościami wyszukiwarki Google.

Microsoft Copilot

Copilot to konwersacyjny asystent oparty na sztucznej inteligencji, który pomaga zwiększyć produktywność i usprawnić przepływ pracy, oferując pomoc kontekstową, automatyzując rutynowe zadania i analizując dane.

Przekształcaj dane w wartościowe wnioski w znanych aplikacjach dzięki funkcji Microsoft 365 Copilot.

Microsoft Copilot to zaawansowany asystent sztucznej inteligencji stworzony przez firmę Microsoft. Łączy możliwości modeli językowych z Twoimi danymi (z wiadomości e-mail, czatów i dokumentów), działając bezpośrednio w systemie Windows oraz w popularnych aplikacjach biurowych, aby automatyzować zadania i zwiększać produktywność.

Copilot działa w całym cyfrowym środowisku pracy, pomagając w wielu codziennych obowiązkach:

  • Wspomaga pisanie i edycję tekstów w Wordzie, analizowanie tabel w Excelu, przygotowywanie prezentacji w PowerPoint, podsumowywanie spotkań w Teams i organizowanie poczty w Outlooku.

  • Narzędzie konwersacyjne (przypominające chatbota), które pozwala na wyszukiwanie informacji w sieci, generowanie pomysłów, pisanie kodu czy tworzenie grafik.

  • Wersje korporacyjne chronią dane organizacji, nie wykorzystując ich do trenowania publicznych modeli AI.

Gamma

Gamma to Twój partner w projektowaniu AI, który bez wysiłku tworzy prezentacje, strony internetowe, posty w mediach społecznościowych i nie tylko - dzięki czemu możesz skupić się na tym, co robisz najlepiej. Błyskawicznie twórz potężne pitch decki generowane przez sztuczną inteligencję.

- Prezentacje - Przekształć dowolny tekst w dynamiczną prezentację w kilka minut. Przeciągnij i upuść swoją drogę do profesjonalnej chwały dzięki inteligentnym szablonom i blokom Gamma.

- Media społecznościowe -Zamień swoje pomysły w przewijane treści w ciągu kilku minut. Bez martwienia się o formaty - Gamma automatycznie optymalizuje się dla wybranej platformy.

- Dokumenty - Przekształć zwykły tekst w zaawansowane dokumenty w kilka sekund. Dzięki inteligentnym narzędziom do formatowania i projektowania Gamma, możesz tworzyć oszałamiające raporty i propozycje bez bólu głowy związanego z projektowaniem.

- Grafika - Od infografik po ilustracje, generator obrazów AI Gamma tworzy oszałamiające grafiki dostosowane do przekazu w ciągu kilku sekund, zawsze zgodnie z marką.

Gamma App to generator prezentacji oparty na sztucznej inteligencji — wpisujesz polecenie po polsku, w 30 sekund masz gotową prezentację ze slajdami, grafiką i tekstem.

Gemini​

Gemini to oparty na AI asystent od Google, który jest wbudowany w Gmaila, Dokumenty, Arkusze oraz inne usługi i zapewnia ochronę prywatności oraz zabezpieczenia klasy korporacyjnej. Dowiedz się, jak współpraca z Gemini pozwoli Ci się skupić na tym, co potrafisz najlepiej.

Gemini ulepsza usługi Google Workspace: w Gmailu, Dokumentach, Prezentacjach, Arkuszach.

Gemini AI wyróżnia się imponującym wachlarzem możliwości. Został zaprojektowany jako system multimodalny, co oznacza, że potrafi pracować z różnymi rodzajami danych: tekstem lub obrazami. 

Zastosowania Gemini AI w codziennym życiu

  • Asystent codziennych zadań: odpowiada na pytania, tłumaczy trudne zagadnienia, podaje informacje w prosty sposób.

  • Wsparcie w pisaniu: pomaga tworzyć e-maile, wypracowania, wpisy blogowe – poprawia błędy i sugeruje lepsze sformułowania.

  • Twórcze pomysły: generuje opowiadania, wiersze, teksty na podstawie kilku słów kluczowych.

  • Tworzenie obrazów: umożliwia generowanie grafik na podstawie opisu (np. projekt pokoju, ilustracja na życzenia).

NotebookLM

Notebook LM to narzędzie od Google do analizy dokumentów, prezentacji i treści na stronach internetowych. Zaszyte w nim narzędzie do analizy języka wykorzystuje Gemini 2.0.

Dzięki zastosowaniu tak dużego LLM-a użytkownik może zadawać skomplikowane pytania do wgranych źródeł, poprosić o stworzenie podsumowania, briefów czy instrukcji.

Narzędzie opiera się wyłącznie na źródłach, które dodasz do tzw. notatnika (i ewentualnym kontekście, jaki dodasz w trakcie konwersacji). Jak zadasz mu pytanie, które ma się nijak do wgranych źródeł, to NotebookLM na nie nie odpowie.

W podstawowej wersji NotebookLM jest dostępny dla każdego użytkownika Google’a.

Funkcje i możliwości NotebookLM:

- główną przestrzenią roboczą jest notatnik - opracowanie i zrozumienie materiałów

- własne dokumenty można wgrać jako „źródła wiedzy” dla modelu

- szybkie przygotowanie materiałów edukacyjnych, quizów, konspektów, pytań do testów – i to wszystko na bazie własnych plików

- analiza dokumentów i przygotowanie na ich podstawie mapy myśli, podcastu, prezentacji, filmu.Szybki dostęp do wiedzy, porządkowanie informacji, efektywność, małe prawdopodobieństwo halucynacji – to kilka z wielu zalet narzędzia od Google. Rozwiązania takie jak NotebookLM są niesamowitym wsparciem w pracy edukatora, managera czy nawet copywritera. Ale nie zastąpią krytycznej analizy i kreatywności.

Opisy programów zaczerpnieto ze stron poszczególnych narzędzi.

Pomysły na wykorzystanie AI 

Poradnik AI w bibliotece - pomysły nie tylko dla bibliotekarzy

Sztuczna inteligencja w szkole - materiały przygotowane przez DBP we Wrocławiu: strony www, poradniki online, zestawienia literatury, scenariusze, multimedia.

Sztuczna inteligencja w edukacji - artykuły, webinaria, scenariusze

Etyczne wykorzystanie AI w edukacji

Wraz z rosnącą popularnością sztucznej inteligencji pojawia się konieczność odpowiedzialnego i świadomego korzystania z tych narzędzi. Zarówno nauczyciele, jak i uczniowie powinni rozumieć możliwości oraz ograniczenia systemów AI.

Do najważniejszych zasad etycznego wykorzystania sztucznej inteligencji należą:

Weryfikacja informacji

Treści generowane przez AI mogą zawierać błędy, nieaktualne informacje lub nieścisłości. Każdy materiał powinien zostać sprawdzony przed wykorzystaniem podczas zajęć.

Ochrona danych osobowych

Nie należy udostępniać narzędziom AI danych osobowych uczniów, informacji wrażliwych ani dokumentów zawierających dane podlegające ochronie.

Poszanowanie praw autorskich

Podczas wykorzystywania materiałów generowanych przez AI należy zwracać uwagę na zasady korzystania z treści, grafik oraz źródeł wykorzystywanych podczas tworzenia materiałów edukacyjnych.

Wspieranie samodzielności uczniów

AI powinna wspierać proces uczenia się, a nie zastępować samodzielne myślenie. Nauczyciel powinien zachęcać uczniów do krytycznej analizy odpowiedzi generowanych przez sztuczną inteligencję oraz do samodzielnego rozwiązywania problemów.

Kształtowanie kompetencji przyszłości

Praca z narzędziami AI stwarza okazję do rozwijania kompetencji cyfrowych, krytycznego myślenia, umiejętności wyszukiwania informacji oraz świadomego korzystania z nowych technologii.

Korzyści i ograniczenia wykorzystania AI

Korzyści

  • oszczędność czasu podczas przygotowywania materiałów,

  • wsparcie indywidualizacji nauczania,

  • szybkie generowanie ćwiczeń i testów,

  • inspiracje metodyczne i dydaktyczne,

  • zwiększenie efektywności pracy nauczyciela.

Ograniczenia

  • możliwość występowania błędów merytorycznych,

  • konieczność weryfikacji wygenerowanych treści,

  • ryzyko nadmiernego polegania na gotowych rozwiązaniach,

  • kwestie związane z ochroną danych i prawami autorskimi,

  • brak pełnego zrozumienia kontekstu edukacyjnego przez system AI.

Sztuczna inteligencja staje się ważnym elementem współczesnej edukacji i może znacząco wspierać nauczycieli w codziennej pracy. Największą wartość przynosi wtedy, gdy jest wykorzystywana świadomie, odpowiedzialnie i jako narzędzie wspomagające proces dydaktyczny. Ostateczne decyzje dotyczące treści, metod nauczania oraz oceny uczniów zawsze powinny pozostawać w rękach nauczyciela, który odpowiada za jakość i skuteczność procesu edukacyjnego.

Dolnośląska Biblioteka Pedagogiczna we Wrocławiu
opracowanie: beata malentowicz
2026-06

  • Ikona szara Facebook
  • Szary Instagram Ikona
  • Szary Ikona YouTube
  • X

zdjęcia:

darmowe zasoby Wix,

https://pixabay.com/pl/

screeny stron

bottom of page