top of page

JÓZEF WYBICKI (1747 - 1822)

Józef Wybicki – polski pisarz, poeta, prawnik i działacz polityczny, uczestnik konfederacji barskiej oraz zwolennik reform Sejmu Wielkiego.

Największą sławę przyniosło mu napisanie w 1797 roku słów „Pieśni Legionów Polskich we Włoszech”, znanej dziś jako „Mazurek Dąbrowskiego”. Utwór powstał we włoskim miasteczku Reggio nell’Emilia, gdzie przebywały Legiony Polskie pod dowództwem generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

Józef Wybicki urodził się w Będominie, gdzie obecnie mieści się Muzeum Hymnu Narodowego. Zmarł w 1822 roku w Manieczkach.

Józef Rufin Wybicki był polskim pisarzem, poetą, prawnikiem, działaczem politycznym i społecznym. Zapisał się w historii przede wszystkim jako autor słów polskiego hymnu narodowego – „Mazurka Dąbrowskiego”. Żył w czasach, gdy Polska utraciła niepodległość, a wielu Polaków podejmowało walkę o odzyskanie wolności.

O hymnie i Języku patriotyzmu

Film: O hymnie i języku patriotyzmu. Wybicki. 

DZIECIŃSTWO I MŁODOŚĆ

Urodził się 29 września 1747 roku w Będominie na Pomorzu, w rodzinie szlacheckiej.

  • Pochodził z rodziny o tradycjach patriotycznych.

  • Uczył się w kolegium jezuickim w Starych Szkotach koło Gdańska.

  • Jako młody człowiek zainteresował się polityką i działalnością publiczną.

  • W wieku około 20 lat rozpoczął działalność poselską.

DZIAŁALNOŚĆ POLITYCZNA

Wybicki żył w trudnym dla Polski okresie. Był świadkiem rozbiorów, czyli stopniowego odbierania ziem polskich przez Rosję, Prusy i Austrię.

​

  • Uczestniczył w konfederacji barskiej (1768–1772), która była zbrojnym wystąpieniem w obronie niepodległości i suwerenności Polski.

  • Wspierał reformy państwa i dążył do jego wzmocnienia.

  • Brał udział w pracach związanych z reformami Sejmu Wielkiego.

  • Współpracował z działaczami dążącymi do naprawy Rzeczypospolitej.

  • Po upadku powstania kościuszkowskiego zaangażował się w działalność na rzecz odbudowy polskiej państwowości.

POWSTANIE MAZURKA DĄBROWSKIEGO

Najważniejszym wydarzeniem w życiu Wybickiego było napisanie w 1797 roku słów pieśni znanej dziś jako „Mazurek Dąbrowskiego”.

  • Pieśń powstała we włoskim mieście Reggio nell’Emilia.

  • Wybicki przebywał tam wśród żołnierzy Legionów Polskich.

  • Legiony zostały utworzone we Włoszech z inicjatywy generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

  • Żołnierze walczyli u boku armii francuskiej, wierząc, że ich wysiłek przyczyni się do odzyskania przez Polskę niepodległości.

Pierwotny tytuł utworu brzmiał „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Pieśń szybko zyskała popularność wśród polskich żołnierzy i społeczeństwa.

Słowa „Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy” wyrażały nadzieję, że mimo utraty państwa naród polski nadal istnieje i może odzyskać wolność.

Najważniejszym wydarzeniem w życiu Wybickiego było napisanie w 1797 roku słów pieśni znanej dziś jako „Mazurek Dąbrowskiego”.

​

  • Pieśń powstała we włoskim mieście Reggio nell’Emilia.

  • Wybicki przebywał tam wśród żołnierzy Legionów Polskich.

  • Legiony zostały utworzone we Włoszech z inicjatywy generała Jana Henryka Dąbrowskiego.

  • Żołnierze walczyli u boku armii francuskiej, wierząc, że ich wysiłek przyczyni się do odzyskania przez Polskę niepodległości.

​

Pierwotny tytuł utworu brzmiał „Pieśń Legionów Polskich we Włoszech”. Pieśń szybko zyskała popularność wśród polskich żołnierzy i społeczeństwa.

Słowa „Jeszcze Polska nie umarła, kiedy my żyjemy” wyrażały nadzieję, że mimo utraty państwa naród polski nadal istnieje i może odzyskać wolność.

DALSZA DZIAŁALNOŚĆ I ŻYCIE PUBLICZNE

Wybicki nie ograniczał się do działalności literackiej. Przez wiele lat pracował na rzecz reformy i odbudowy państwa polskiego.

WYBRANE ARTYKUŁY

Józef Wybicki - Res Gestae

Filmy: Res Gestae - Józef Wybicki, cz. 1 i 2

Najważniejsze wydarzenia z jego życia:

​

  • 1767 r. – został wybrany posłem na sejm. Sprzeciwiał się ingerencji Rosji w sprawy Polski.

  • 1768–1772 r. – uczestniczył w konfederacji barskiej, występującej przeciwko rosyjskiej dominacji.

  • 1788–1792 r. – popierał reformy Sejmu Wielkiego, którego najważniejszym osiągnięciem było uchwalenie Konstytucji 3 maja 1791 roku.

  • 1794 r. – zaangażował się w insurekcję kościuszkowską, czyli powstanie narodowe pod wodzą Tadeusza Kościuszki.

  • 1797 r. – współpracował z generałem Janem Henrykiem Dąbrowskim przy organizowaniu Legionów Polskich we Włoszech.

  • 1806 r. – uczestniczył w działaniach związanych z wkroczeniem wojsk napoleońskich na ziemie polskie i organizowaniem polskiej administracji.

JÓZEF WYBICKI JAKO PISARZ

Wybicki był również autorem utworów literackich, dramatów, oper i tekstów publicystycznych. W swojej twórczości poruszał tematy społeczne, polityczne i patriotyczne.

Do jego utworów należą między innymi:

  • „Kmiotek” – opera;

  • „Kulig” – utwór sceniczny;

  • „Zygmunt August” – dramat;

  • „Polka, czyli oblężenie Trembowli” – utwór sceniczny.

Prowadził także działalność publicystyczną. Interesował się edukacją i reformą szkolnictwa, współpracował z Komisją Edukacji Narodowej.

OSTATNIE LATA ŻYCIA

Po latach działalności politycznej i patriotycznej Wybicki osiadł w Wielkopolsce. Nadal angażował się w sprawy publiczne i pełnił funkcje administracyjne.

Zmarł 10 marca 1822 roku w Manieczkach koło Śremu. Początkowo został pochowany w Brodnicy, a w 1923 roku jego szczątki przeniesiono do Krypty Zasłużonych Wielkopolan w Poznaniu.

Jak powstał hymn narodowy

Filmy: Wybicki śpiewa -Jak powstał hymn narodowy Polski - Mazurek Dąbrowskiego - legiony polskie we Włoszech ; Wybicki - od buntownika do patrioty

PATRON 2022 ROKU

Józef Wybicki - patron 2022r.

Józef Wybicki Patron Roku 2022 - prelekcja

bottom of page